Standardy ochrony małoletnich w Pracowni Terapeutycznej PROGRESUS

ROZDZIAŁ I

INFORMACJE OGÓLNE

1. Wprowadzenie

Naczelną zasadą wszystkich działań podejmowanych przez specjalistów placówki jest kierowanie się dobrem dziecka. Specjaliści placówki traktują dziecko z szacunkiem oraz w miarę możliwości uwzględniają jego potrzeby. Niedopuszczalne jest stosowanie przez specjalistę wobec dziecka przemocy w jakiejkolwiek formie. Personel naszej placówki działa w ramach obowiązującego prawa, przepisów wewnętrznych oraz swoich kompetencji.

Celem wprowadzenia standardów ochrony dzieci w tutejszej placówce jest:

  • Zapewnienie wszystkim dzieciom ochrony przed krzywdzeniem i ustalenie procedur udzielania im wsparcia.
  • Zabezpieczenie specjalistów w niezbędne informacje i kompetencje, aby umożliwić im wywiązanie się z obowiązków w zakresie dbałości o dobro dziecka i ochrony dzieci przed przemocą.
  • Zapewnienie dzieciom oraz ich rodzicom lub opiekunom niezbędnych informacji na temat zasad obowiązujących w Pracowni oraz możliwości uzyskania wsparcia w sytuacji podejrzenia, że dziecko doświadcza krzywdzenia. Dany dokument służyć  ma zapewnieniu jak najlepszej ochrony przed krzywdzeniem, rozumianym przez nas jako zaniedbanie dziecka, stosowanie wobec niego przemocy fizycznej bądź psychicznej oraz wykorzystywanie. Postanowienia niniejszych standardów ochrony małoletnich obowiązują wszystkich specjalistów Pracowni Terapeutycznej PROGRESUS, którzy realizując swoje zadania i cele mają na względzie najwyższe dobro i bezpieczeństwo dziecka. Standardy ochrony małoletnich są narzędziem służącym eliminowaniu ryzyka popełniania nadużyć wobec małoletnich,  a jego przestrzeganie pozwala zminimalizować ryzyko wystąpienia nadużyć w relacjach z dziećmi.                                                                  

2. Słowniczek pojęć

Słowniczek pojęć/objaśnienie terminów używanych w dokumencie Standardy ochrony dzieci:

Właściciele placówki – Wioletta Jeziorska, Jolanta Konopka – Pipska

Specjalistą jest osoba świadcząca usługi o charakterze diagnostyczo – terapeutycznym w Pracowni Terapeutycznej PROGRESUS.

Pracownik placówki to osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę lub umowy zlecenie.

Dziecko, małoletni – każda osoba do ukończenia 18 roku życia.

Opiekunem dziecka, małoletniego jest osoba uprawniona do reprezentacji dziecka,  w szczególności jego rodzic lub opiekun prawny. W myśl niniejszego dokumentu opiekunem jest również rodzic zastępczy.

Zgoda rodzica dziecka oznacza zgodę co najmniej jednego z rodziców dziecka/opiekunów prawnych. Jednak w przypadku braku porozumienia między rodzicami dziecka należy poinformować rodziców o konieczności rozstrzygnięcia sprawy przez sąd rodzinny.

Przez krzywdzenie dziecka należy rozumieć popełnienie czynu zabronionego lub czynu karalnego na szkodę dziecka przez jakąkolwiek osobę, w tym przez specjalistę Pracowni Terapeutycznej PROGRESUS lub zagrożenie dobra dziecka, w tym jego zaniedbywanie.

Koordynator – wyznaczona przez właścicieli placówki osoba (lub osoby) odpowiedzialna za Standardy Ochrony Małoletnich przed krzywdzeniem i sprawująca nadzór nad realizacją polityki ochrony dzieci przed krzywdzeniem w placówce. Rolę tę w Pracowni Terapeutycznej PROGRESUS pełnią właściciele.

Dane osobowe dziecka to wszelkie informacje umożliwiające identyfikację dziecka.

3. Podstawy prawne:

  • Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. 1991r. Nr 120, poz. 526 z późn. zm.)
  • Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.)
  • Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 2023 r. poz. 2809)
  • Ustawa z dnia 13 maja 2016 r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym i ochronie małoletnich (Dz. U. 2024 r. poz. 560.)
  • Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (Dz. U. 2024 r. poz. 424)
  • Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. 2024 r. poz. 17)
  • Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. 2024 r. poz. 37)
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 2024 r. poz. 61)
  • Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U.2023 r. poz. 1550)

ROZDZIAŁ II

ZASADY ZAPEWNIAJĄCE BEZPIECZNE RELACJE MIĘDZY MAŁOLETNIM A PERSONELEM PLACÓWKI

  1. Każdy specjalista, z którym zostanie nawiązana współpraca, przed dopuszczeniem go do pracy z dziećmi, będzie weryfikowany przez właścicieli Pracowni Terapeutycznej PROGRESUS w Rejestrze Sprawców Przestępstw Seksualnych oraz w Krajowym Rejestrze Karnym.
  2. Bezpośredni kontakt z dzieckiem oparty jest na poszanowaniu jego intymności i godności.
  3. Niedopuszczalne są zachowania, które wzbudzają poczucie zagrożenia lub noszą znamiona: przemocy fizycznej (np. popychanie, uderzanie, wykręcanie rąk, duszenie, kopanie, szarpanie), erotyzowania relacji (flirt słowny, dwuznaczny żart, zły dotyk, wyzywające spojrzenie), seksualizacji relacji (obcowanie płciowe i inne czynności seksualne).
  4. Nie dopuszcza się komunikacji z małoletnim, która ma akcenty wrogości, wulgaryzmów, agresji, złośliwości i ironicznych komentarzy. Komunikacja nie powinna: wzbudzać w małoletnim poczucia zagrożenia (groźby, wyzwiska, krzyk), prowadzić do obniżania i niszczenia poczucia wartości (np. wyzwiska, krzyk, negatywne ocenianie, reakcja nieadekwatna do sytuacji, wzbudzanie poczucia winy, negowanie uczuć), upokarzać (publiczne wyszydzanie, naigrywanie się, ośmieszanie), naruszać granic (nie zachowywanie odpowiedniego dystansu, obcesowość, podteksty o charakterze erotycznym).
  5. Pracowników obowiązuje obiektywizm, sprawiedliwość, bezinteresowność i szacunek w traktowaniu każdego małoletniego, bez względu na pochodzenie, rasę, wyznanie i narodowość.
  6. Niedopuszczalne są wszelkie formy dyscyplinowania mające na celu upokorzenie, poniżenie oparte na wykorzystywaniu przewagi fizycznej bądź psychicznej.
  7. W sytuacjach wymagających wykonania przez specjalistów placówki czynności pielęgnacyjnych i higienicznych wobec małoletniego unikać należy innego niż niezbędny kontaktu fizycznego z małoletnim, w szczególności w przypadku udzielania pomocy małoletniemu w ubieraniu i rozbieraniu, korzystaniu z toalety.
  8. Nie jest dozwolone proponowanie małoletniemu alkoholu, wyrobów tytoniowych ani innych nielegalnych substancji oraz stosowanie ich przy małoletnim.
  9. Specjalista zobowiązany jest do zapewnienia dzieciom, w sytuacji, kiedy poczują się niekomfortowo, stosowną pomoc, zgodną z instrukcją jej udzielania.
  10. Dopuszczalną formą komunikacji z rodzicami lub opiekunami są kanały służbowe: mail, telefon.
  11. Nie jest dopuszczalne nawiązywanie kontaktów z małoletnimi poprzez przyjmowanie bądź wysyłanie zaproszeń w mediach społecznościowych.
  1. Specjalista tutejszej placówki nie może utrwalać wizerunków dzieci w celach prywatnych, również zawodowych, jeżeli opiekun dziecka nie wyraził na to pisemnej zgody.
  2. W przypadku, gdy pracownika łączą z dzieckiem lub jego opiekunem relacje rodzinne lub towarzyskie, zobowiązany on jest do zachowania pełnej poufności, w szczególności do utrzymania w tajemnicy spraw dotyczących innych małoletnich, opiekunów i pracowników.
  3. Nie jest dopuszczalne ujawnianie danych wrażliwych dotyczących małoletniego, wyszczególnionych w art. 9 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych).
  4. Niestosowanie się i złamanie zasad obowiązujących według niniejszych standardów skutkuje zakończeniem stosunku pracy/współpracy z danym specjalistą.

ROZDZIAŁ III

ROZPOZNAWANIE I REAGOWANIE NA CZYNNIKI RYZYKA KRZYWDZENIA MAŁOLETNICH

Zasady podejmowania interwencji w sytuacji podejrzenia stosowania przemocy domowej (fizycznej, psychicznej, seksualnej) i przemocy rówieśniczej wobec małoletniego lub posiadania informacji o krzywdzeniu małoletniego:

Przemoc domowa – jednorazowe albo powtarzające się umyślne działanie lub zaniechanie, wykorzystujące przewagę fizyczną, psychiczną lub ekonomiczną, naruszające prawa lub dobra osobiste osoby doznającej przemocy, w szczególności: narażające tę osobę na niebezpieczeństwo utraty życia, zdrowia lub mienia, naruszające jej godność, nietykalność cielesną lub wolność, w tym seksualną, powodujące szkody na jej zdrowiu fizycznym lub psychicznym, wywołujące u tej osoby cierpienie lub krzywdę, ograniczające lub pozbawiające tę osobę dostępu do środków finansowych lub możliwości podjęcia pracy lub uzyskania samodzielności finansowej, istotnie naruszające prywatność tej osoby lub wzbudzające u niej poczucie zagrożenia, poniżenia lub udręczenia, w tym podejmowane za pomocą środków komunikacji elektronicznej (Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej (tj.. Dz. U. z 2021 r. poz. 1249 z późn. zm.).

  1. Zasada obejmuje zgłoszenie wskazujące na stosowanie wobec małoletniego przemocy domowej, tj.:

przemocy fizycznej (rodzic, opiekun lub inna dorosła osoba mieszkająca z dzieckiem w domu popycha je, szarpie, bije, kopie, rzuca czymś w dziecko na tyle mocno, że pozostawia to ślady lub powoduje obrażenia);

przemocy psychicznej (rodzic dziecka, opiekun lub inna osoba dorosła mieszkająca z dzieckiem w domu wyzywa, obraża lub poniża dziecko i/lub zachowuje się w sposób, który sprawia, że dziecko boi się, że może zostać fizycznie skrzywdzone);

przemocy seksualnej (dorosły, krewny, przyjaciel rodziny lub osoba nieznajoma angażuje dziecko w aktywność seksualną, bez kontaktu fizycznego lub z kontaktem fizycznym, takim jak dotykanie, zmuszanie dziecka do dotykania ciała sprawcy w sposób seksualny czy stosunek seksualny);

zaniedbania (nikt w rodzinie dziecka nie sprawia, by czuło się ważne, wyjątkowe i kochane, nie troszczy się o nie ani go nie wspiera; rodzic/opiekun dziecka nie opiekuje się dzieckiem, nie interesuje jego zdrowiem, odżywaniem, warunkami bytowymi).

Pracownicy placówki w ramach wykonywanych obowiązków zwracają szczególną uwagę na czynniki ryzyka krzywdzenia małoletnich, takie jak:

  • dziecko ma widoczne obrażenia ciała (siniaki, ugryzienia, rany), których pochodzenie trudno jest wyjaśnić; obrażenia są w różnej fazie gojenia;
  • podawane przez dziecko wyjaśnienia dotyczące obrażeń wydają się niewiarygodne, niemożliwe, niespójne itp., dziecko często je zmienia;
  • dziecko boi się rodzica lub opiekuna, boi się powrotu do domu;
  • dziecko wzdryga się, kiedy podchodzi do niego osoba dorosła;
  • dziecko nadmiernie zakrywa ciało, niestosownie do sytuacji i pogody;
  • dziecko cierpi na powtarzające się dolegliwości somatyczne: bóle brzucha, głowy, mdłości itp.;
  • dziecko jest bierne, wycofane, uległe, przestraszone, depresyjne itp. lub zachowuje się agresywnie, buntuje się, samookalecza się itp.; moczy się bez powodu lub w konkretnych sytuacjach, czy też na widok określonych osób;
  • nastąpiła nagła i wyraźna zmiana zachowania dziecka widoczna podczas zabaw lub pojawiają się niepokojące wytwory pracy twórczej dziecka;
  • dziecko mówi o przemocy, opowiada o aktach krzywdzenia, których doświadcza.

Jeżeli z objawami u małoletniego współwystępują określone zachowania rodziców lub opiekunów, to podejrzenie, że dziecko jest krzywdzone jest szczególnie uzasadnione. Niepokojące zachowania rodziców to:

  • rodzic/opiekun podaje nieprzekonujące lub sprzeczne informacje albo odmawia wyjaśnień przyczyn obrażeń dziecka;
  • rodzic/opiekun odmawia kontaktów z osobami zainteresowanymi losem dziecka;
  • rodzic/opiekun mówi o małoletnim w negatywny sposób: obwinia, poniża, strofuje dziecko;
  • rodzic/opiekun poddaje małoletniego surowej dyscyplinie/ jest nadopiekuńczy /zbyt pobłażliwy lub odrzuca małoletniego;
  • rodzic/opiekun zachowuje się agresywnie.

ROZDZIAŁ IV

PROCEDURA PODEJMOWANIA INTERWENCJI W SYTUACJI PODEJRZENIA KRZYWDZENIA LUB POSIADANIA INFORMACJI O KRZYWDZENIU MAŁOLETNIEGO PRZEZ PRACOWNIKA, OSOBĘ TRZECIĄ, INNE DZIECKO LUB OPIEKUNA

Zakres zadań poszczególnych pracowników placówki w przypadku podejrzenia lub uzyskania informacji, że małoletni jest krzywdzony:

  1. Właściciele placówki:
  2. przyjmują zgłoszenie o krzywdzeniu lub podejrzeniu krzywdzenia małoletniego oraz prowadzą rozmowę z rodzicami lub opiekunami prawnymi;
  3. w sytuacjach podejrzenia przemocy domowej wobec małoletniego, właściciele podejmują decyzję o zawiadomieniu ośrodka pomocy społecznej lub policji, lub wnioskują o wgląd w sytuację rodziny do Sądu Rodzinnego i Nieletnich. DALSZY KROK POSTĘPOWANIA LEŻY W KOMPETENCJI TYCH INSTYTUCJI;
  4. w przypadku, gdy małoletni doświadcza przemocy domowej właściciele składają wniosek o wgląd w sytuację rodziny do sądu lub zawiadamiają policję albo prokuraturę o podejrzeniu przestępstwa;
  5. w przypadku zagrożenia zdrowia lub życia małoletniego zawiadamiają policję;
  6. w sytuacji, gdy sprawcą przemocy jest osoba dorosła, zawiadamiają policję;
  7. w przypadku, gdy sprawcą przemocy jest nieletni, arodzice odmawiają współpracy lub odmawiają podjęcia proponowanych działań, właściciele Pracowni Terapeutycznej PROGRESUS składają niezwłocznie zawiadomienie o podejrzeniu przestępstwa do Policji, Prokuratury lub wniosek o wgląd w sytuację rodziny do Sądu Rodzinnego i Nieletnich. DALSZY KROK POSTĘPOWANIA LEŻY W KOMPETENCJI TYCH INSTYTUCJI.
  8. w przypadku zidentyfikowania czynników ryzyka, podejmują rozmowę z rodzicami, przekazując informacje na temat dostępnej oferty wsparcia i motywując ich do szukania stosownej pomocy.
  9. Pracownik placówki:
  10. przekazuje właścicielom/koordynatorowi informację o tym, że podejrzewa przemoc wobec małoletniego.

Procedura postępowania w przypadku podejrzenia, że małoletni jest ofiarą przemocy domowej:

  • jeśli osobą przyjmującą zgłoszenie o podejrzeniu krzywdzenia dziecka jest pracownik placówki, to informuje o tym fakcie lub zdarzeniach koordynatora / właściciela placówki. Badane są okoliczności sprawy oraz odbywa się rozmowa z rodzicem, prawnym opiekunem;
  • pracownik sporządza notatkę służbową opisującą zdarzenie, w szczególności przyczynę wystąpienia podejrzenia o krzywdzeniu małoletniego, a także okoliczności krzywdzenia, które udało mu się ustalić lub których wystąpienie podejrzewa. Opisuje też zachowania i wypowiedzi dziecka wskazujące na doświadczenie krzywdzenia;
  • jeżeli stan dziecka wskazuje na zagrożenie jego zdrowia i życia właściciel/koordynator lub pracownik placówki wzywa pomoc medyczną (po wcześniejszym powiadomieniu rodziców lub opiekunów prawnych).

Procedura postępowania w przypadku podejrzenia, że małoletni jest ofiarą przemocy ze strony pracownika placówki:

  • osoba podejrzewająca krzywdzenie dziecka w placówce zgłasza problem koordynatorowi / właścicielowi;
  • koordynator/właściciel podejmują działania w celu zbadania sprawy: rozmowa z dzieckiem, rozmowa z pracownikiem na temat podejrzenia krzywdzenia, rozmowa z pracownikami placówki na temat zdarzenia;
  • jeśli osobą przyjmującą zgłoszenie dziecka o łamaniu jego praw jest pracownik placówki, to informuje właściciela / koordynatora o zaistniałym fakcie lub zdarzeniach;
  • koordynator /właściciel powiadamia rodziców lub prawnych opiekunów dziecka;
  • właściciel, w sytuacji zgłoszenia przez członka personelu, rodzica lub opiekuna dziecka podejrzenia krzywdzenia małoletniego przez pracownika placówki, wzywa na rozmowę pracownika w celu wyjaśnienia zaistniałego zgłoszenia;
  • właściciel sporządza notatkę służbową zawierającą przebieg rozmowy, listę osób w niej uczestniczących, a także wnioski i postanowienia;
  • w przypadku potwierdzenia podejrzenia, że fakt krzywdzenia miał miejsce, właściciel w trybie natychmiastowym rozwiązuje umowę z pracownikiem i zgłasza ten fakt do odpowiednich instytucji.

Plan wsparcia małoletniego:

  • w sytuacji ujawnienia krzywdzenia małoletniego właściciele opracowują plan wsparcia małoletniego;
  • wsparcie obejmuje przede wszystkim współpracę z instytucjami pomocowymi;
  • wsparcia w postaci rozmowy / propozycji skorzystania z instytucji pomocowych w sytuacji kryzysowej udziela się również w razie potrzeby rodzicowi/opiekunowi prawnemu dziecka;
  • w dokumentacji dziecka znajdują się informacje o podjętych przez placówkę działaniach.

ROZDZIAŁ V

ZASADY OCHRONY DANYCH OSOBOWYCH MAŁOLETNIEGO

Dane osobowe małoletniego podlegają ochronie na zasadach określonych w Ustawie z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych oraz Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych):

  • Specjalista może wykorzystać informacje o małoletnim w celach szkoleniowych lub edukacyjnych wyłącznie z zachowaniem anonimowości dziecka oraz w sposób uniemożliwiający identyfikację małoletniego.
  • Specjalista, w wyjątkowych i uzasadnionych sytuacjach, może skontaktować się z opiekunem małoletniego i zapytać go o zgodę na podanie jego danych kontaktowych przedstawicielom innych instytucji np. sąd, szkoła. W przypadku wyrażenia zgody, pracownik placówki podaje przedstawicielowi instytucji dane kontaktowe do opiekuna małoletniego.
  • W przypadku braku możliwości identyfikacji klienta przez specjalistę, np. w toku rozmowy telefonicznej czy mailowej, pracownik nie jest uprawniony do udzielania informacji na temat dziecka korzystającego z oferty placówki.

ROZDZIAŁ VI

ZASADY OCHRONY INFORMACJI O DZIECKU I JEGO WIZERUNKU

  • Specjalista nie ma prawa udostępniać przedstawicielom mediów informacji o dziecku ani o jego rodzinie czy sytuacji życiowej.
  • Specjalistom Pracowni Terapeutycznej PROGRESUS nie wolno umożliwiać przedstawicielom innych instytucji utrwalania wizerunku dziecka (tj. filmowanie, fotografowanie) bez pisemnej zgody opiekuna małoletniego.
  • Upublicznienie przez specjalistę tutejszej placówki wizerunku dziecka utrwalonego w jakiejkolwiek formie (tj. fotografia, nagranie audio-wideo) wymaga pisemnej zgody opiekuna małoletniego.
  • Przed utrwaleniem wizerunku małoletniego należy dziecko oraz opiekuna poinformować o tym, gdzie będzie umieszczony zarejestrowany wizerunek i w jakim kontekście będzie wykorzystywany (np. że umieszczony na febook.com/instagram.com) w celach promocyjnych.

ROZDZIAŁ VII

ZASADY OCHRONY DOSTĘPU DO INTERNETU                                          

ROZDZIAŁ VIII

ZASADY PRZEGLĄDU i AKTUALIZACJI STANDARDU OCHRONY MAŁOLETNICH ORAZ ZAKRES KOMPETENCJI OSÓB ODPOWIEDZIALNYCH ZA PRZYGOTOWANIE PERSONELU PRACOWNI DO STOSOWANIA STANDARDÓW OCHRONY MAŁOLETNICH

  • Standardy będą aktualizowane co dwa lata lub każdorazowo w przypadku nowelizacji przepisów będących podstawą prawną niniejszych standardów.
  • Właściciele placówki są odpowiedzialni za Standardy Ochrony Małoletnich, monitorują realizację tych standardów, reagują na ich naruszenie lub ewentualne zmiany, zapoznają pracowników ze standardami ochrony małoletnich oraz odbierają od każdego zatrudnionego pracownika lub specjalisty, który świadczy swoje usługi w placówce oświadczenie o zapoznaniu się ze standardami ochrony małoletnich, obowiązującymi w placówce.
  • W razie konieczności właściciele wprowadzają zmiany w Standardach.
  • Specjaliści podczas pierwszej wizyty pobierają pisemną zgodę rodzica/opiekuna prawnego dziecka na przeprowadzenie badania QEEG, pedagogicznego lub psychologicznego (a później ewentualnej terapii) obejmującego wyłącznie niezbędny dla prowadzonej usługi dotyk dziecka podczas zajęć.

ROZDZIAŁ IX

ZASADY UDOSTĘPNIANIA RODZICOM I DZIECIOM STANDARDÓW DO ZAPOZNANIA SIĘ Z NIMI I ICH STOSOWANIA

  • Dokument „Standardy Ochrony Małoletnich” jest dokumentem ogólnodostępnym dla specjalistów placówki, dzieci oraz ich opiekunów.
  • Dokument publikowany jest na stronie internetowej placówki oraz dostępny jest w placówce.

ROZDZIAŁ X

ZAPIS KOŃCOWY

Standardy Ochrony Małoletnich wchodzą w życie z dniem 15.08.2024 r.

Scroll to Top